صنعت کاشی سازی یکی از صنایع پرمصرف و آب بر کشور است که علاوه بر مصرف بالای انرژی و آب، حجم زیادی فاضلاب نیز تولید میکند. فاضلاب تولید شده در این صنعت معمولاً حاوی ترکیبات شیمیایی، مواد آلی، ذرات ریز و مواد رنگی است که در صورت عدم تصفیه صحیح، میتواند تأثیرات منفی جدی بر روی منابع آبی و محیطزیست داشته باشد. به همین دلیل، تصفیه فاضلاب صنایع کاشی یکی از اولویتهای مهم در این صنعت به شمار میآید.
در این مقاله به بررسی فرآیندهای تصفیه فاضلاب صنایع کاشی ، اهمیت استفاده از پکیجهای تصفیه فاضلاب صنعتی، تکنیکهای تصفیه آب صنعتی و همچنین مزایای بازچرخانی فاضلاب پرداخته خواهد شد.
برای استعلام قیمت و خرید پکیج تصفیه فاضلاب به این صفحه مراجعه کنید.
فرآیند تولید فاضلاب در صنعت کاشی سازی
در صنعت کاشیسازی، فرآیندهای مختلفی مانند شستوشو، رنگآمیزی، پخت و خشک کردن کاشیها انجام میشود که در هر مرحله، فاضلابهای مختلفی تولید میشود. این فاضلابها ممکن است شامل مواد آلی، مواد معدنی، روغنها، رنگها و ذرات معلق باشند. در صورتی که این فاضلابها به درستی تصفیه نشوند، نه تنها به کیفیت آبهای سطحی و زیرزمینی آسیب میزنند، بلکه ممکن است باعث آلودگی شدید خاک و هوا نیز شوند.
به طور کلی، فاضلاب صنعت کاشیسازی میتواند به دستههای زیر تقسیم شود:
- فاضلاب شستوشو: شامل آبهایی است که در فرآیند شستوشوی مواد اولیه و تجهیزات استفاده میشود.
- فاضلاب رنگآمیزی: فاضلابهایی که از استفاده از رنگها و مواد شیمیایی در فرآیند رنگآمیزی تولید میشوند.
- فاضلاب فرآیند پخت : این فاضلاب معمولاً حاوی ذرات معلق، گازهای آلاینده و ممکن است برخی از ترکیبات آلی نیز در آن حضور داشته باشد.
بیشتر بخوانید: تصفیه آب صنعتی
مراحل تصفیه فاضلاب صنایع کاشی و سرامیک
فاضلاب صنایع کاشی معمولاً حاوی انواع آلایندههای معدنی و آلی مانند ذرات معلق ریز (SS)، فلزات سنگین، رنگدانهها، لجن لعاب، دوغابهای حاوی سیلیس و رس، بقایای مواد شیمیایی، واکسها و مواد شوینده صنعتی است. به همین دلیل فرایند تصفیه نیازمند ترکیبی از روشهای فیزیکی، شیمیایی و در برخی موارد بیولوژیکی است.
۱. تصفیه فیزیکی (Physical Treatment)
هدف این مرحله، حذف مواد درشت و کاهش بار ذرات معلق است. مهمترین عملیات عبارتند از:
- آشغالگیر دستی یا مکانیکی: برای حذف مواد درشت، تکههای کاشی، قوطی مواد اولیه و سایر اجسام جامد.
- حوضچه تهنشینی اولیه یا Sedimentation Basin: برای جداسازی ذرات رس، سیلیس، ذرات لعاب و دوغاب.
- هیدروسیکلون یا طبقهبندیکنندهها (Classifier): در صنایع کاشی بسیار رایج است، زیرا ذرات سنگین و معدنی را با راندمان بالا جدا میکند.
- فیلتراسیون اولیه (Sand Filter / Gravel Filter): برای کاهش ذرات معلق عبوری و جلوگیری از گرفتگی واحدهای بعدی.
نقش این بخش:
کاهش بار آلودگی ورودی به واحدهای شیمیایی تا راندمان فرایند انعقاد و لختهسازی افزایش یابد.
۲. تصفیه شیمیایی (Chemical Treatment)
این مرحله مهمترین بخش تصفیه فاضلاب کاشی است، زیرا بیشترین آلایندهها ماهیت معدنی دارند.
در این مرحله معمولاً از پکیجهای شیمیایی شرکت نهراب زیست شامل واحدهای انعقاد، لختهسازی و تهنشینی استفاده میشود.
مواد شیمیایی متداول در صنعت کاشی: سولفات آهن (FeSO₄) یا کلرید فریک (FeCl₃)
جهت انعقاد و شکستن کلوئیدها
پلیآلومینیوم کلراید (PAC)
مناسب برای فاضلابهای دارای ذرات ریز لعاب
• پلیالکترولیت آنیونی
تقویت فرآیند لختهسازی و تسریع تهنشینی
خروجی این بخش:
لجن حاوی رنگدانهها، خاک رس، اکسیدهای فلزی و ذرات لعاب که معمولاً قابل دفن یا قابل استفاده در برخی فرایندهای بازیافتی است.
۳. تصفیه بیولوژیکی (Biological Treatment)
در بسیاری از واحدهای تولید کاشی، مقدار مواد آلی بالا نیست. اما اگر در خط تولید از مواد شوینده، روغنهای روانکار و مواد آلی کمکی استفاده شود، بخش بیولوژیکی ضروری است.
روشهای قابل استفاده:
• راکتورهای هوازی (Extended Aeration)
برای تجزیه مواد آلی محلول و PVA موجود در لعابکاریها.
• راکتور بیهوازی یا UASB
در مواقعی که COD بالا باشد و صرفهجویی در مصرف انرژی مدنظر باشد.
• MBBR یا SBR
برای واحدهایی که فضای محدود دارند.
۴. تصفیه نهایی و پرداخت نهایی (Polishing)
پس از حذف عمده آلایندهها، برای دستیابی به کیفیت مناسب استفاده مجدد یا دفع استاندارد، مراحل زیر انجام میشود:
• میکروفیلتراسیون یا اولترافیلتراسیون (UF)
حذف ذرات ریز و باقیمانده لجن معلق
• اسمز معکوس (RO)
در صورت نیاز به بازچرخانی کامل آب در خط تولید کاشیسازی
• گندزدایی با UV یا کلر
در صورتی که پساب به محیط تخلیه شود.
اهمیت تصفیه فاضلاب صنعت کاشی سازی
یکی از بهترین راهها برای تصفیه فاضلاب صنایع کاشی ، استفاده از پکیجهای تصفیه فاضلاب صنعتی ساخت شرکت نهراب زیست است. این پکیجها به طور خاص برای تصفیه فاضلابهای صنعتی طراحی شدهاند و قادر به از بین بردن مواد آلایندهای هستند که معمولاً در فاضلاب صنایع مختلف یافت میشوند.
پکیجهای تصفیه فاضلاب صنعتی به دلایل زیر در صنعت کاشیسازی حائز اهمیت هستند:
۱. کارآیی بالا:
این پکیجها میتوانند به طور مؤثر مواد آلاینده را از فاضلاب حذف کنند، به طوری که آب تصفیهشده میتواند برای استفاده مجدد بازچرخانی شود.
۲. هزینه های بهینه :
استفاده از پکیجهای تصفیه فاضلاب باعث کاهش هزینههای مرتبط با تصفیه فاضلاب میشود و هزینههای نگهداری و تعمیرات نیز نسبت به سیستمهای بزرگتر و پیچیدهتر کمتر است.
۳. سهولت نصب و راهاندازی:
این پکیجها معمولاً به راحتی نصب میشوند و نیاز به فضای زیادی ندارند.
۴. مطابقت با استانداردهای زیستمحیطی:
پکیجهای تصفیه فاضلاب صنعتی می توانند به راحتی استانداردهای محیطزیستی را برآورده نمایند.
تصفیه آب صنعتی در صنعت کاشی سازی
تصفیه آب صنعتی در صنعت کاشیسازی به عنوان یک فرآیند ضروری در راستای حفظ منابع آب و کاهش آلودگیهای محیطزیستی مطرح است. تصفیه آب صنعتی باعث میشود که آب مصرفی در فرآیند تولید کاشی دوباره قابل استفاده شود، که نه تنها منجر به کاهش هزینهها میشود بلکه از فشار بر منابع آبی محدود کشور نیز میکاهد.
فرآیندهای تصفیه آب صنعتی شامل چندین مرحله هستند که در آنها آلایندهها و مواد مضر از آب حذف میشوند. این فرآیندها میتوانند شامل روشهایی مانند فیلتراسیون، تصفیه شیمیایی، اولترافیلتراسیون، و اسمز معکوس باشند.
بازچرخانی فاضلاب در صنعت کاشی سازی
یکی از راهکارهای مهم برای بهبود بهرهوری منابع آبی در صنعت کاشی، بازچرخانی فاضلاب تصفیهشده است. بازچرخانی فاضلاب به معنای استفاده مجدد از فاضلاب تصفیهشده در همان فرایند تولید یا سایر کاربردهای صنعتی است. در صنعت کاشیسازی، این فرآیند میتواند شامل استفاده مجدد از آب در شستوشوی تجهیزات، شستوشوی مواد اولیه یا شستوشوی کاشیها باشد.
مزایای بازچرخانی و استفاده مجدد از پساب در صنایع کاشی
بازچرخانی آب در صنایع کاشی بسیار اقتصادی و معمول است. مزایای آن:
۱. کاهش مصرف آب تازه (تا ۷۰٪)
در بسیاری از کارخانههای کاشی، بیش از ۳۰٪ کل مصرف آب قابل جایگزینی با آب تصفیهشده است. استفاده مجدد از آب تصفیهشده باعث کاهش هزینههای مربوط به خرید آب خام و تصفیه آن میشود.
۲. کاهش هزینه دفع فاضلاب
هزینه های تخلیه و مدیریت لجن به شدت کاهش مییابد.
۳. کاهش وابستگی به منابع آب شهری و چاه
در مناطق دچار تنش آبی (اکثر نقاط ایران)، مزیت بسیار مهمی است. بازچرخانی فاضلاب موجب کاهش فشار بر منابع آبی طبیعی شده و به حفظ منابع آبی کمک میکند.
۴. بهبود کیفیت خط تولید
- آب بازیافتی فاقد املاح زائد است
- کیفیت دوغاب و لعاب بهتر کنترل میشود
- نوسانات کیفیت آب ورودی کاهش مییابد
۵. سود اقتصادی مستقیم
فرآیند RO یا UF هزینه دارد ولی کاهش هزینه خرید آب و دفع فاضلاب معمولاً توجیحه اقتصادی دارد.
چالشها و محدودیتها
با وجود مزایای فراوان، بازچرخانی فاضلاب در صنعت کاشی با چالشهایی نیز همراه است. برخی از این چالشها عبارتند از:
۱. نیاز به سرمایهگذاری اولیه بالا:
نصب سیستمهای تصفیه و بازچرخانی آب نیاز به سرمایهگذاری اولیه قابل توجهی دارد.
۲. کیفیت آب تصفیه شده:
اگر فرآیند تصفیه فاضلاب صنایع کاشی به درستی انجام نشود، ممکن است کیفیت آب برای استفاده مجدد مناسب نباشد و نیاز به تصفیه مجدد داشته باشد.
۳. نیاز به نگهداری و تعمیرات:
سیستمهای تصفیه و بازچرخانی نیاز به نگهداری منظم دارند تا کارایی خود را حفظ کنند.
نتیجه گیری
تصفیه فاضلاب صنایع کاشی به عنوان یک ضرورت زیستمحیطی و اقتصادی به شمار میآید. با استفاده از پکیجهای تصفیه فاضلاب صنعتی، فرآیندهای تصفیه آب صنعتی و بازچرخانی فاضلاب، این صنعت میتواند به طور قابل توجهی در کاهش مصرف آب، کاهش هزینهها و حفاظت از محیطزیست موفق باشد. با وجود چالشهای مربوط به نصب و نگهداری سیستمهای تصفیه، مزایای این فرآیندها به ویژه در مناطق با منابع آبی محدود، بسیار چشمگیر است و به عنوان راهکاری پایدار برای آینده صنعت کاشیسازی مطرح میشود. مهندسین متخصص در شرکت نهراب زیست با با سالها تجربه در زمینه تصفیه فاضلاب های صنعتی مختلف آمادگی مشاوره، طراحی ، ساخت و اجرای تصفیه خانه فاضلاب کارخانجات کاشی سازی درظرفیت های مختلف، با درنظرگرفتن استانداردها و بکارگیری مدرن ترین تجهیزات تصفیه را دارند. جهت دریافت مشاوره بیشتر و برآورد هزینه ساخت تصفیه خانه با کارشناسان شرکت نهراب زیست تماس بگیرید.