در سال های اخیر با افزایش مصرف آب، رشد واحدهای صنعتی و نیاز روزافزون به بازیافت و استفاده مجدد از منابع آبی، استفاده از سیستمهای پیشرفته تصفیه فاضلاب اهمیت بیشتری پیدا کرده است. یکی از کارآمدترین فناوریهای روز دنیا، پکیج تصفیه فاضلاب بایو راکتور غشایی MBR (Membrane Bio Reactor) است. سیستم پکیج تصفیه فاضلاب MBR با ترکیب فرآیند لجن فعال و فیلتراسیون غشایی، کیفیت بسیار بالا و پایدار پساب را تضمین میکند و در صنایع مختلفی که به استانداردهای سختگیرانه نیاز دارند، کاربرد گستردهای یافته است.
پکیج MBR به دلیل راندمان بالا، بهرهبرداری آسان، قابلیت حذف کامل میکروارگانیسمها و تولید پساب باکیفیت، یکی از بهترین گزینهها در حوزه تصفیه فاضلاب صنعتی، بیمارستانی و فاضلابهای بهداشتی است. همچنین این سیستم امکان اتصال به فناوریهای تصفیه آب صنعتی مانند RO را برای تولید آب قابل استفاده مجدد فراهم میکند.
برای استعلام قیمت و خرید پکیج تصفیه فاضلاب به این صفحه مراجعه کنید.
پکیج تصفیه فاضلاب MBR چیست و چگونه کار میکند؟
سیستم تصفیه فاضلاب MBR ترکیبی از فرآیند بیولوژیکی لجن فعال و غشاهای اولترافیلتراسیون است. برخلاف سیستمهای معمول که جداسازی لجن از آب توسط تهنشینی انجام میشود، در MBR از غشا با منافذ بسیار ریز استفاده میشود که میتواند ذرات، باکتریها و کدورت را بهطور کامل حذف کند.
اجزای اصلی پکیج تصفیه فاضلاب MBR
- راکتور هوادهی (Bioreactor)
- غشاهای UF یا MF
- بلورهای هوا برای شستوشوی غشا
- پمپ ساکشن غشا
- سیستم کنترل هوشمند
این ترکیب باعث میشود خروجی سیستم دارای کیفیت بسیار بالا بوده و در بسیاری از موارد بدون نیاز به مراحل تکمیلی قابل استفاده باشد.
بیشتر بخوانید: تصفیه فاضلاب صنعتی
مزایای استفاده از پکیج تصفیه فاضلاب MBR
سیستم MBR نسبت به روشهای سنتی مزایای متعددی دارد که باعث محبوبیت گسترده آن در صنایع شده است.
۱. پساب با کیفیت بسیار بالا
به دلیل استفاده از غشا، خروجی سیستم کاملاً صاف، شفاف و تقریباً عاری از باکتری و ویروس است. خروجی NBR میتواند بهطور مستقیم وارد سیستمهای تصفیه آب صنعتی برای تولید آب صنعتی، آب آبیاری یا حتی آب مورد نیاز فرآیندها شود.
۲. فضای اشغالی کم
پکیج تصفیه فاضلاب MBRنسبت به سیستمهای لجن فعال سنتی، فضای بسیار کمتری نیاز دارد، زیرا نیاز به حوضچه تهنشینی و کارزنی و فیترهای شنی و کربنی نیست.
۳. راندمان حذف بالای آلایندهها
این سیستم توانایی حذف BOD۵، COD، چربی، مواد معلق و میکروبها را تا بیش از ۹۵٪ دارد.
۴. عدم نیاز به ته نشینی
در روشهای سنتی، واحد ته نشینی بخش مهمی از سیستم است؛ اما در MBR جداسازی فقط با غشا انجام میشود.
۵. مناسب برای مصارف بازیافتی
پساب خروجی به آسانی در موارد زیر قابل استفاده است:
- شستوشوی محوطه
- آبیاری فضای سبز
- کولینگ تاورها
- بازچرخانی در صنایع
۶. امکان اتوماسیون کامل
پکیج تصفیه فاضلاب MBR قابلیت نصب PLC و کنترل هوشمند دارد و نیاز به اپراتور را کاهش میدهد.
کاربرد های پکیج تصفیه فاضلاب MBR
فناوری MBR در حوزههای مختلفی کاربرد دارد، از جمله:
- تصفیه فاضلاب صنعتی در صنایع غذایی، دارویی، شیمیایی، لبنیات، سیگارسازی، دستکش سازی و …
- تصفیه فاضلاب بیمارستانی
- تصفیه فاضلاب شهری و مسکونی
- تصفیه فاضلاب هتل، رستوران و مراکز تجاری
- بازیافت و تولید آب صنعتی
به دلیل کارایی بالا، این فناوری بهویژه در پروژههایی که محدودیت فضا دارند بسیار مورد توجه است.
مقایسه پکیج MBR با دیگر روشها
برای انتخاب یک سیستم مناسب، مقایسه آن با فناوریهای دیگر مفید و ضروری است.
۱. مقایسه با پکیج لجن فعال
- کیفیت پساب MBR بسیار بالاتر است.
- حذف کامل باکتریها.
- عدم نیاز به تهنشینی ثانویه و واحد کلرزنی.
- هزینه اولیه بیشتر ولی هزینه بهرهبرداری کمتر.
- حجم لجن تولیدی کمتر.
۲. مقایسه با MBBR
- MBR خروجی شفاف و مناسب برای RO تولید میکند.
- MBBR نیازمند تهنشینی است ولی MBR خیر.
- MBR برای فاضلابهایی با استاندارد خروجی بسیار سخت مناسبتر است.
بیشتر بدانید : تصفیه آب صنعتی
مراحل فرآیند تصفیه در پکیج MBR
سیستم تصفیه فاضلاب MBR شامل چند مرحله اصلی است که در ادامه به آن پرداخته میشود:
۱. پیش تصفیه (Pre-treatment)
این مرحله برای جلوگیری از ورود ذرات بزرگ و آسیب رساندن به غشا انجام میشود.
شامل:
- آشغالگیر مکانیکی
- دانهگیر
- چربیگیر
- تنظیم pH
۲. راکتور بیولوژیکی
در این بخش باکتریها، مواد آلی موجود در فاضلاب را تجزیه میکنند.
نکته مهم: غلظت MLSS در این سیستم بالاست که باعث افزایش راندمان حذف میشود.
۳. واحد غشایی (Membrane Unit)
غشاهای UF یا MF با منافذ ۰.۰۱ تا ۰.۰۴ میکرون، عمل جداسازی را انجام میدهند.
این بخش قلب پکیج MBR است و کیفیت نهایی پساب را تعیین میکند.
ویژگی های فنی پکیج تصفیه فاضلاب MBR
- استفاده از غشاهای PES یا PVDF
- بهرهبرداری از سیستم هوادهی فشرده
- ساخت بدنه پکیج از آهن، استیل ، کامپوزیت یا بتنی
- عمر طولانی غشاها (۳ تا ۷ سال)
- نگهداری کم و ساده
چرا صنایع باید از MBR استفاده کنند؟
در بسیاری از صنایع، خروجی پساب باید مطابق با استانداردهای محیط زیست باشد. به همین دلیل، پکیج تصفیه فاضلاب MBR به دلیل کیفیت خروجی بالا، انتخاب نخست بسیاری از صنایع شده است.
دلایل فنی و اقتصادی:
- کاهش مصرف آب با بازیافت پساب
- کاهش هزینه دفع لجن
- سهولت در بهرهبرداری
- امکان نصب سریع و اجرای کمهزینه
- سازگاری بالا با تغییرات دبی و بار آلودگی
ارتباط MBR با تصفیه آب صنعتی
یکی از بزرگترین مزایای پکیج تصفیه فاضلاب MBR این است که خروجی آن آماده ورود به سیستمهای پیشرفته تصفیه آب صنعتی مانند اسمز معکوس (RO)، اولترافیلتراسیون، نانوفیلتراسیون و … است.
استفاده از این ترکیب مزایای زیر را دارد:
- افزایش راندمان سیستم RO
- کاهش مصرف انرژی
- جلوگیری از گرفتگی ممبرانها
- تولید آب صنعتی با کیفیت بالا
در صنایع نفت، پتروشیمی، فولاد، نساجی، سیگارسازی، دستکش سازی، لبنیات و داروسازی که نیاز به آب با استاندارد بالا دارند، این ترکیب بسیار متداول شده است.
هزینه های پکیج تصفیه فاضلاب MBR
هزینهها بسته به کیفیت طراحی، ظرفیت پکیج، نوع غشا، جنس بدنه پکیج و تجهیزات الکترومکانیکال متفاوت است.
پارامترهایی که بر هزینه تأثیر میگذارند:
- مقدار فاضلاب
- نوع و کیفیت فاضلاب
- نوع غشا و برند آن
- اتوماسیون
- جنس پکیج (آهنی ، استیل ، بتنی)
چالش های سیستم MBR
اگرچه پکیج MBR یکی از بهترین فناوریهاست، اما چالشهایی نیز دارد:
۱. گرفتگی غشا
با طراحی صحیح و هوادهی مناسب این مشکل قابل کنترل است.
۲. هزینه اولیه نسبتاً بالا
اما در بلندمدت با کاهش هزینه بهرهبرداری جبران میشود.
۳. نیاز به پیش تصفیه مناسب
ورود ذرات بزرگ باعث آسیب به غشا میشود.
پروژ های MBRانجام شده توسط نهراب زیست
- شرکت نهراب زیست در سال ۱۴۰۱ موفق به طراحی ، ساخت و نصب و راه اندازی تصفیه خانه فاضلاب صنعتی شرکت دخانی و سیگارسازی جی تی آی پارسیان JTI به ظرفیت ۲۰۰ مترمکعب در شبانه روز واقع در زنجان گردیده است. تصفیه خانه مذکور با راندمان بسیار بالایی در حال کار بوده بطوریکه COD فاضلاب خام به مقدار ۱۵۰۰۰ میلی گرم در لیتر را به ۸۰ میلی گرم در لیتر کاهش می دهد. خروجی سیستم MBR وارد دستگاه RO شده و جهت استفاده مجدد به خط تولید ارسال می گردد.
- در حال حاضر نیز شرکت نهراب زیست در حال طراحی و ساخت تصفیه خانه فاضلاب کارخانه تولید دستکش لاتکس و نیتریل در شهر تبریز به ظرفیت ۱۵۰۰ مترمکعب در شبانه روز بوده که در سال ۱۴۰۵ به بهره برداری خواهد رسید.
جمع بندی
پکیج تصفیه فاضلاب MBR یکی از موثرترین و پیشرفتهترین روشهای تصفیه فاضلاب در جهان است که ترکیب بینظیر فرآیند بیولوژیکی و غشایی، منجر به تولید پسابی با کیفیت بسیار بالا میشود. این سیستم به دلیل فضای کم، راندمان بالا، قابلیت اتوماسیون و امکان استفاده از پساب تصفیهشده در فرآیندهای مختلف، یکی از بهترین گزینهها برای تصفیه فاضلاب صنعتی، تصفیه فاضلاب شهری و بیمارستانی است.
همچنین خروجی این سیستم قابلیت ورود مستقیم به سیستمهای تصفیه آب صنعتی را دارد که میتواند مصرف آب را به شکل قابلتوجهی کاهش دهد و برای بسیاری از صنایع صرفهجویی اقتصادی ایجاد کند.
در نتیجه، استفاده از پکیج تصفیه فاضلاب MBR نهراب زیست یک انتخاب هوشمندانه و آیندهنگرانه برای سازمانها و صنایع است که قصد دارند ضمن رعایت استانداردهای محیطزیست، هزینههای خود را کاهش داده و بهرهوری را افزایش دهند.