صنعت مرغداری یکی از صنایع حیاتی در تولید پروتئین حیوانی است که نقش به سزایی در تأمین نیازهای غذایی جامعه ایفا میکند. با این حال، این صنعت مانند سایر صنایع تولیدی، حجم زیادی فاضلاب تولید میکند که شامل مواد آلی، ذرات معلق، فضولات حیوانی و مواد شیمیایی است. اگر این فاضلابها به درستی تصفیه نشوند، میتوانند آسیبهای جدی به محیط زیست وارد کرده و منابع آبی را آلوده کنند. به همین دلیل، استفاده از پکیج تصفیه فاضلاب مرغداری به عنوان یک راهکار کارآمد برای مدیریت فاضلاب در این صنعت به شدت توصیه میشود.در این مقاله، به بررسی انواع فرآیندهای تصفیه فاضلاب مرغداری، اهمیت استفاده از پکیج تصفیه فاضلاب، مزایای تصفیه آب صنعتی واهمیت بازچرخانی فاضلاب خواهیم پرداخت.
مشخصات فاضلاب مرغداری
فاضلاب های تولیدی در صنعت مرغداری عمدتاً از ترکیب آب شستوشو، فضولات حیوانی، مواد غذایی مصرفی، داروها و مواد شیمیایی ضدعفونیکننده ایجاد میشوند. این فاضلابها معمولاً حاوی ترکیبات آلی، آمونیاک، نیتروژن، فسفر، ذرات معلق و سایر آلایندههای مضر هستند که در صورت تخلیه به منابع آبی و محیط زیست، میتوانند موجب آلودگی آبهای سطحی و زیرزمینی و در نهایت مشکلات زیستمحیطی جدی شوند.
مهمترین آلودگیهای فاضلاب مرغداری عبارتند از:
- وجود مقادیر زیادی مواد آلی و فضولات: فضولات مرغها حاوی مقادیر زیادی نیتروژن و فسفر هستند که در صورت ورود به منابع آبی میتوانند موجب رشد بیش از حد جلبکها و کاهش کیفیت آب شوند.
- مواد شیمیایی و داروها: استفاده از داروها و مواد ضدعفونیکننده در مرغداریها میتواند موجب آلودگی فاضلاب به مواد شیمیایی شود که تصفیه آنها نیاز به فرآیندهای تخصصی دارد.
- وجود آمونیاک و گازهای سمی: فاضلاب مرغداریها ممکن است حاوی آمونیاک باشد که برای انسان و محیط زیست خطرناک است و باید در فرآیند تصفیه بهطور کامل حذف شود.
ویژگیهای فاضلاب مرغداری
فاضلاب مرغداریها معمولاً دارای ویژگیهای زیر است:
- BOD و COD بسیار بالا به دلیل وجود فضولات، باقیمانده خوراک و مواد آلی
- مقادیر بالای نیتروژن و آمونیاک
- پاتوژنها و باکتریهای بیماریزا
- چربی و مواد معلق زیاد
- بوی بسیار شدید
- نیاز اکسیژن بالا برای تجزیه بیولوژیک
بنابراین طراحی یک سیستم تصفیه ویژه و ترکیبی که بتواند به شکل کارامد و با ترکیبی از روش های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی پساب مرغداذی ها را تصفیه کند ضروری است.
بیشتر بخوانید: تصفیه فاضلاب صنعتی
مراحل تصفیه فاضلاب مرغداری
پکیج تصفیه فاضلاب مرغداری دستگاهی است که با بکارگیری روش های ترکیبی تصفیه فاضلاب به طور ویژه برای حذف آلایندههای شیمیایی، آلی و بیولوژیکی از فاضلاب طراحی شدهاند و میتوانند بهطور مؤثر آلودگیها را کاهش دهند و کیفیت آب را برای استفاده مجدد بهبود بخشند.این پکیجها معمولاً شامل مراحل زیر هستند:
۱. پیش تصفیه فیزیکی (Pre-treatment)
در مرحله اول، فاضلاب مرغداری که از مواد بزرگ و ذرات معلق مانند فضولات، پسماندهای خوراکی و سایر ذرات تشکیل شده است با کمک روش های فیزیکی تصفیه می شود که هدف آن حذف مواد درشت، و کاهش بار ورودی به مراحل بعد میباشد.
روشها:
✔ آشغال گیری (Screening)
- جدا کردن پر، خوراک، مواد جامد و باقیمانده بستر
- جلوگیری از گرفتگی پمپها و هوادهها
✔ دانه گیر و حوضچه ته نشینی اولیه
- حذف رسوبات، شن و ذرات سنگین
- کاهش مواد معلق (TSS)
✔ ساخت حوضچه ته نشینی اولیه
- تهنشینی طبیعی بخش زیادی از مواد جامد
- ایجاد یکنواختی در فاضلاب
۲. روش های تصفیه شیمیایی
در این مرحله، برای حذف مواد شیمیایی و آلایندههای محلول در فاضلاب از مواد منعقدکننده خاصی مانند پلیآلومینیوم کلراید یا سولفات آهن استفاده میشود. این مواد شیمیایی به فرآیند انعقاد و تهنشینی کمک میکنند و ذرات معلق و آلایندههای شیمیایی را از آب جدا میکنند. علاوه بر این، مواد ضدعفونیکننده و مواد آلی نیز در این مرحله حذف میشوند.
✔ انعقاد و لخته سازی (Coagulation & Flocculation)
برای حذف:
- چربی
- مواد معلق
- رنگ و آلودگیهای کلوئیدی
مواد شیمیایی رایج:
- آلومینیوم سولفات
- فریک کلراید
- پلیالکترولیتها
✔ شناور سازی با هوای محلول (DAF)
مناسب برای:
- حذف چربی
- پر و مواد شناور
- کاهش BOD اولیه تا ۳۰٪
۳. تصفیه بیولوژیکی
این مرحله قلب تصفیه فاضلاب مرغداری است. این مرحله از تصفیه با استفاده از میکروارگانیسمها انجام میشود. میکروارگانیسمها با تجزیه مواد آلی موجود در فاضلاب به کمک اکسیژن یا بدون اکسیژن، مواد آلی را تجزیه و از فاضلاب حذف میکنند. این فرآیند معمولاً در مخازن هوادهی و سیستمهای بیهوازی انجام میشود و به کاهش بار آلودگی فاضلاب کمک میکند.
روشهای بیولوژیکی هوازی
برای کاهش BOD،COD و نیتروژن.
✔ هوادهی گسترده (Extended Aeration)
- پرکاربردترین روش در مرغداریها
- تحمل شوک بارگذاری بالا
- تولید لجن کم
- راندمان بالا در کاهش بوی نامطبوع
✔ راکتور بیولوژیکی رشد چسبیده (MBBR)
- راندمان بالا برای حذف نیتروژن و مواد آلی
- اشغال فضای کم
- نیاز کمتر به لجنهزینهها
✔ راکتور ناپیوسته SBR
- مناسب برای مرغداریهای کوچک و متوسط
- اجرای ساده و هزینه ساخت پایین
- امکان حذف نیتروژن و فسفر
تصفیه بیولوژیکی بی هوازی (Anaerobic Digestion)
در مرغداریها استفاده از سیستمهای بیهوازی بسیار مؤثر است، زیرا:
- مواد آلی قابلتخمیر زیاد است
- گاز متان تولید میشود و میتوان از آن برای گرمایش سالنها استفاده کرد
- هزینه برق کاهش مییابد
رایج ترین سیستمها:
- UASB
- راکتور بیهوازی دو مرحلهای
- لگن بیهوازی پوششدار (Covered Lagoon)
پکیج های تصفیه بیهوازی BOD را تا ۶۰–۸۰٪ کاهش میدهند.
۴. گند زدایی
برای حذف بیماریزاها در مرغداریها ضروری است.
روشها:
- کلرزنی
- UV
- ازن
کلر ارزانتر است ولی UV برای واحدهای حرفهای مناسبتر است.
۵. مدیریت و تصفیه لجن
لجن حاصل از مراحل تصفیه فاضلاب مرغداری دارایی آلودگی بسیاربالای میکروبی بوده، حجیم می باشد وبوی بسیار شدیدی دارد. لذا مدیریت و ارائه راهکارهایی جهت تغلیظ و از بین بردن لجن بسیاز ضروری است. از جمله روشهایی که میتوان جهت حذف و مدیریت لجن بکار برد شامل:
- هاضم بیهوازی (Biogas)
- خشکسازی بسترهای لجن
- کمپوستسازی با کود مرغی
- استفاده در کشاورزی پس از تثبیت
لجن تصفیهشده ارزش کشاورزی بالایی دارد.
مزایای استفاده از پکیج تصفیه فاضلاب مرغداری
استفاده از پکیج تصفیه فاضلاب در مرغداریها مزایای فراوانی دارد که نه تنها به حفظ محیطزیست کمک میکند بلکه موجب کاهش هزینهها و بهرهوری بهتر از منابع نیز میشود. این مزایا عبارتند از:
- کاهش آلودگی محیط زیست: تصفیه فاضلاب موجب کاهش ورود آلایندهها به منابع آبی میشود و در نتیجه کیفیت آبهای سطحی و زیرزمینی حفظ میشود.
- حفاظت از منابع آبی: با تصفیه و بازچرخانی فاضلاب، نیاز به برداشت بیشتر از منابع آب طبیعی کاهش مییابد و از فشار بر منابع آبی کاسته میشود.
- افزایش بهرهوری و کاهش هزینهها: استفاده از پکیجهای تصفیه فاضلاب باعث کاهش نیاز به خرید آب جدید و کاهش هزینههای مرتبط با تصفیه میشود.
- مطابقت با استانداردهای زیستمحیطی: بسیاری از کشورها و مناطق برای مدیریت فاضلابهای صنعتی و کشاورزی مقررات سختگیرانهای دارند. استفاده از پکیجهای تصفیه فاضلاب به کسبوکارها کمک میکند تا با این مقررات همخوانی داشته باشند.
- بازچرخانی فاضلاب: تصفیه فاضلاب مرغداری به منظور استفاده مجدد از آب تصفیهشده در داخل فرآیندهای تولید، مانند شستوشو و آبیاری، انجام میشود که باعث صرفهجویی در مصرف آب و بهینهسازی استفاده از منابع میشود.
تصفیه آب صنعتی و بازچرخانی فاضلاب در مرغداریها
تصفیه آب صنعتی به فرآیندی اطلاق میشود که در آن منابع آبی در دسترس صنعت به شکل بهینه ای تصفیه شده و کیفیت مورد نیاز جهت استفاده از آب در مرغداری ها را تامین می نماید. در این فرآیندها، آبهای مصرفی که حاوی مواد آلی، شیمیایی یا میکروبی هستند، تصفیه و پالایش میشوند تا از آلودگی آنها جلوگیری شود. معمولا در مرغداری ها از دستگاه سختیگیر یونی، فیلترشنی و فیلتر کربنی و با توجه به کیفیت اب ورودی دستگاه آب شیرین کن تعبیه می شود.
بازچرخانی فاضلاب در صنعت مرغداری به معنای استفاده مجدد از فاضلاب تصفیهشده برای مصارف مختلف است. این فرآیند باعث کاهش مصرف آب، کاهش هزینهها و کاهش فشار بر منابع آبی میشود. در مرغداریها، این آب میتواند برای شستوشوی تجهیزات، نظافت سالنها و حتی آبیاری استفاده شود.
مزایای بازچرخانی فاضلاب
- کاهش نیاز به منابع آبی جدید: با بازچرخانی فاضلاب، نیاز به استفاده از منابع آب تازه کاهش مییابد که در شرایط کمآبی و خشکسالی اهمیت ویژهای دارد.
- کاهش هزینههای عملیاتی: استفاده از آب بازچرخانیشده هزینههای مربوط به تأمین و تصفیه آب را کاهش میدهد.
- حفاظت از منابع طبیعی: با کاهش مصرف آبهای طبیعی، فشار بر منابع آبی کاهش مییابد و محیطزیست حفظ میشود.
- کمک به مدیریت پایدار: بازچرخانی فاضلاب یکی از مؤلفههای کلیدی در مدیریت پایدار منابع آبی و صنعتی است که به کاهش اثرات منفی زیستمحیطی کمک میکند.
چالش ها و محدودیتها
اگرچه استفاده از پکیج تصفیه فاضلاب مرغداری و بازچرخانی فاضلاب در مرغداریها مزایای زیادی دارد، اما در این زمینه چالشهایی نیز وجود دارد که باید در نظر گرفته شوند:
- نیاز به سرمایهگذاری اولیه: نصب سیستمهای تصفیه فاضلاب و بازچرخانی آب نیازمند سرمایهگذاری اولیه است که ممکن است برای برخی مرغداریها چالشبرانگیز باشد.
- هزینههای نگهداری و تعمیرات: سیستمهای تصفیه فاضلاب نیاز به نگهداری و تعمیرات منظم دارند تا بهطور مؤثر عمل کنند.
- کیفیت فاضلاب: در برخی موارد، کیفیت فاضلاب ممکن است به اندازهای بالا نباشد که پس از تصفیه، برای استفاده مجدد در فرآیندهای تولید مناسب باشد.
نتیجه گیری
استفاده از پکیج تصفیه فاضلاب مرغداری به عنوان یک راهحل مؤثر برای مدیریت فاضلاب در این صنعت نقش مهمی در حفاظت از محیطزیست و بهینهسازی منابع آبی ایفا میکند. این سیستمها میتوانند با کاهش آلودگی، حفظ منابع آبی، و بازچرخانی فاضلاب، نه تنها به کاهش هزینهها کمک کنند بلکه به افزایش بهرهوری و کارایی فرآیندهای تولید نیز منجر شوند. با توجه به چالشها و نیازهای موجود، مرغداریها میتوانند از این تکنولوژیهای نوین برای بهبود عملکرد خود و رعایت استانداردهای زیستمحیطی استفاده کنند. مهندسین متخصص در شرکت نهراب زیست با سالها تجربه در زمینه تصفیه فاضلاب های صنعتی مختلف آمادگی مشاوره، طراحی ، ساخت و اجرای تصفیه خانه فاضلاب جهت مرغداری ها و کشتارگاه های مرغ، دام و طیور درظرفیت های مختلف، با درنظرگرفتن استاندارد ها و بکارگیری مدرن ترین تجهیزات تصفیه را دارند. جهت دریافت مشاوره بیشتر و برآورد هزینه ساخت تصفیه خانه با کارشناسان شرکت نهراب زیست تماس بگیرید.